KIẾN THỨC HAY
4M trong sản xuất là gì? Bí quyết ứng dụng thành công 4M trong sản xuất
Th9
Trong hoạt động sản xuất, chất lượng sản phẩm & hiệu suất vận hành chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, từ con người, máy móc, nguyên vật liệu đến phương pháp thực hiện. Chỉ một thay đổi nhỏ ở một trong các yếu tố này cũng có thể dẫn đến lỗi sai, tăng chi phí hoặc làm gián đoạn dây chuyền. Đây là lý do 4M trong sản xuất được nhiều doanh nghiệp sử dụng như một công cụ để phân tích, kiểm soát & cải tiến quy trình. Vậy 4M trong sản xuất là gì? Làm thế nào để ứng dụng 4M hiệu quả trong doanh nghiệp? Hãy cùng giải đáp tất tần tật qua bài viết dưới đây với ATPro nhé!
4M trong sản xuất là gì?
4M trong sản xuất là mô hình phân tích gồm 4 nhóm yếu tố có khả năng tác động trực tiếp đến quá trình sản xuất & chất lượng sản phẩm, bao gồm:
– Man (Con người)
– Machine (Máy móc, thiết bị)
– Material (Nguyên vật liệu)
– Method (Phương pháp)
Mô hình 4M thường được sử dụng trong quản lý chất lượng, quản trị sản xuất, phân tích nguyên nhân sai lỗi & cải tiến quy trình. Khi xảy ra một vấn đề trên dây chuyền, doanh nghiệp có thể dựa vào 4M để xác định yếu tố nào đang gây ảnh hưởng thay vì chỉ xử lý biểu hiện bên ngoài.
4M trong sản xuất gồm những yếu tố nào?
Man – Con người
Man đại diện cho yếu tố con người trong quá trình sản xuất. Đây là một trong những yếu tố quan trọng bởi dù dây chuyền được tự động hoá đến đâu, con người vẫn có thể tham gia vào việc vận hành, giám sát, thiết lập, bảo trì & kiểm soát chất lượng.
Các vấn đề liên quan đến Man có thể bao gồm nhân viên chưa được đào tạo đầy đủ, thao tác không đúng quy trình, thiếu kinh nghiệm/kỹ năng chuyên môn, không tuân thủ hướng dẫn công việc, phân công nhân sự chưa phù hợp, mệt mỏi/mất tập trung trong quá trình làm việc, thiếu nhân sự tại một công đoạn, giao tiếp giữa các bộ phận chưa hiệu quả.
Machine – Máy móc, thiết bị
Machine đề cập đến toàn bộ máy móc, dây chuyền, thiết bị & công cụ được sử dụng trong sản xuất.
Một số vấn đề thường gặp ở nhóm Machine gồm máy móc xuống cấp, thiết bị hoạt động không ổn định, máy chưa được hiệu chuẩn, thiết lập thông số máy không chính xác, thiếu bảo trì định kỳ, dụng cụ sản xuất bị hao mòn, thời gian dừng máy cao, thiết bị không đáp ứng công suất yêu cầu.
Material – Nguyên vật liệu
Material là yếu tố liên quan đến nguyên vật liệu, linh kiện, bán thành phẩm & các đầu vào được sử dụng trong quá trình sản xuất.
Chất lượng nguyên liệu ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm cuối cùng. Một số vấn đề thường gặp gồm nguyên liệu không đạt tiêu chuẩn, sai chủng loại vật liệu, sai kích thước/thông số kỹ thuật, nhà cung cấp không ổn định, nguyên liệu bảo quản không đúng điều kiện, nguyên liệu bị biến chất/hư hỏng, nhầm lẫn giữa các lô nguyên liệu.
Method – Phương pháp
Method đại diện cho phương pháp, quy trình & cách thức thực hiện công việc trong sản xuất. Một phương pháp chưa phù hợp có thể khiến quá trình sản xuất phát sinh nhiều sai lỗi dù con người, máy móc & nguyên liệu đều đạt yêu cầu.
Các vấn đề thường gặp gồm quy trình sản xuất chưa rõ ràng, hướng dẫn công việc thiếu chi tiết, quy trình giữa các ca không thống nhất, thông số vận hành chưa được chuẩn hóa, quy trình kiểm tra chất lượng chưa phù hợp, thay đổi quy trình nhưng chưa cập nhật tài liệu, thiết tiêu chuẩn thao tác tại từng công đoạn.
Bí quyết ứng dụng thành công 4M trong sản xuất cho doanh nghiệp
Để 4M (Man, Machine, Material, Method) thực sự tạo ra giá trị, doanh nghiệp cần biến mô hình này thành một phần của quy trình quản lý thay vì chỉ sử dụng khi xảy ra lỗi.
Bước 1: Xác định tiêu chuẩn sản xuất
Doanh nghiệp cần xác định rõ tiêu chuẩn đối với từng yếu tố 4M. Chẳng hạn như:
– Man: nhân sự cần được đào tạo & đáp ứng yêu cầu kỹ năng
– Machine: máy móc/thiết bị phải được bảo trì, kiểm tra & hiệu chuẩn theo kế hoạch
– Material: nguyên liệu phải đáp ứng tiêu chuẩn đầu vào
– Method: công việc phải được thực hiện theo quy trình & hướng dẫn đã ban hành
Bước 2: Theo dõi sự thay đổi của 4M
Nguyên nhân phổ biến dẫn đến sai lỗi là doanh nghiệp thay đổi một yếu tố nhưng không đánh giá tác động của sự thay đổi đó. Ví dụ thay đổi người vận hành, thay máy móc mới, sử dụng nguyên liệu từ nhà cung cấp khác hoặc điều chỉnh thông số quy trình. Do đó, mỗi khi có thay đổi liên quan đến 4M, doanh nghiệp nên ghi nhận, đánh giá & theo dõi kết quả sau thay đổi.
Bước 3: Phân tích nguyên nhân khi phát sinh lỗi
Khi xảy ra bất thường, doanh nghiệp có thể sử dụng 4M như một khung phân tích ban đầu. Chẳng hạn tỷ lệ sản phẩm lỗi tăng đột ngột, đội ngũ quản lý có thể lần lượt kiểm tra Man → Machine → Material → Method. Sau đó, kết hợp với các công cụ như biểu đồ xương cá Ishikawa, 5 Why, Pareto để xác định nguyên nhân gốc rễ.
Bước 4: Chuẩn hoá, cải tiến
Sau khi tìm được nguyên nhân, doanh nghiệp cần đưa ra biện pháp khắc phục & phòng ngừa. Chẳng hạn đào tạo lại nhân viên, điều chỉnh lịch bảo trì máy, thay đổi tiêu chuẩn kiểm tra nguyên liệu, cập nhật hướng dẫn thao tác, thiết lập cảnh báo khi thông số vượt giới hạn. Sau khi cải tiến, cần tiếp tục theo dõi dữ liệu để xác định biện pháp có thực sự hiệu quả hay không.
>>> Xem thêm: Quản trị sản xuất là gì? 8 yếu tố cốt lõi bạn cần biết để vận hành hiệu quả
4M trong sản xuất với 4 yếu tố Man – Machine – Material – Method là nền tảng giúp doanh nghiệp nhìn nhận & kiểm soát toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng, năng suất & sự ổn định của quy trình. Khi được áp dụng đúng cách, 4M không chỉ hỗ trợ tìm ra nguyên nhân gây sai lỗi mà còn giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro & cải tiến hoạt động sản xuất.
Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro
ATPro - Cung cấp phần mềm SCADA, MES, quản lý điện năng, hệ thống gọi số, hệ thống xếp hàng, đồng hồ LED treo tường, đồng hồ đo lưu lượng, máy tính công nghiệp, màn hình HMI, IoT Gateway, đèn tín hiệu, đèn giao thông, đèn máy CNC, bộ đếm sản phẩm, bảng LED năng suất, cảm biến công nghiệp,...uy tín chất lượng giá tốt. Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.
Bài viết liên quan
Sắp xếp kho hàng hóa là gì? Nguyên tắc cơ bản đến mô hình quản lý hiện đại
Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh & phân phối, kho hàng không chỉ là [...]
Th9
AMR và AGV – Sự khác biệt giữa 2 loại Robot tự hành phổ biến hiện nay trong sản xuất
Trong bối cảnh Công nghiệp 4.0, quá trình chuyển đổi từ nhà máy truyền thống [...]
Th9
DCS là gì? Tổng quan toàn diện về hệ thống điều khiển phân tán DCS
Trong các nhà máy hiện đại, đặc biệt với những ngành có quy trình sản [...]
Th9
Bảo trì phòng ngừa là gì? Quy trình, đặc điểm và các dạng bảo trì phòng ngừa trong sản xuất
Quá trình vận hành máy móc, thiết bị và hệ thống sản xuất, việc chủ [...]
Th9
Poka-yoke trong sản xuất là gì? 06 bước ứng dụng công cụ chống lỗi hiệu quả
Sai sót của con người là một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến [...]
Th9
QA là gì? QC là gì? Sự khác nhau giữa QA và QC
Trong lĩnh vực sản xuất và quản lý chất lượng, QA và QC đều giữ [...]
Th9