KIẾN THỨC HAY
Bottleneck là gì? Nhận diện điểm nghẽn và cách loại bỏ nút thắt cổ chai trong sản xuất
Th9
Doanh nghiệp có thể sở hữu máy móc hiện đại, lực lượng lao động tốt & quy trình được xây dựng bài bản nhưng năng suất sản xuất tổng thể vẫn không đạt kỳ vọng. Một trong những nguyên nhân phổ biến là Bottleneck – điểm nghẽn khiến dòng sản xuất bị chậm lại, tồn đọng bán thành phẩm/làm giảm hiệu suất của toàn bộ dây chuyền. Nếu không được phát hiện & xử lý đúng cách, bottleneck có thể kéo theo hàng loạt vấn đề như thời gian giao hàng kéo dài, chi phí sản xuất tăng, máy móc & nhân công bị sử dụng không cân đối, chất lượng sản phẩm giảm & khả năng đáp ứng đơn hàng bị hạn chế. Vậy chính xác Bottleneck là gì? Làm thế nào để nhận diện điểm nghẽn & loại bỏ nút thắt cổ chai trong sản xuất? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây với ATPro nhé!
Bottleneck là gì?
Bottleneck trong sản xuất được hiểu là điểm nghẽn/nút thắt cổ chai trong quy trình, nghĩa là một công đoạn có năng lực xử lý thấp hơn nhu cầu của các công đoạn còn lại & từ đó giới hạn năng suất chung của toàn bộ hệ thống.
Ví dụ: Một dây chuyền gồm có 4 công đoạn A => B => C => D. Trong đó:
– A có công suất 200 sản phẩm/giờ
– B có công suất 180 sản phẩm/giờ
– C có công suất 130 sản phẩm/giờ
– D có công suất 150 sản phẩm/giờ
Mặc dù các công đoạn A, B & D có năng lực cao, nhưng công đoạn C chỉ xử lý được 130 sản phẩm/giờ. Vì vậy, C chính là bottleneck của dây chuyền.
Các loại Bottleneck phổ biến trong sản xuất
Bottleneck có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trong nhà máy như:
Bottleneck về máy móc & thiết bị
Đây là trường hợp khá phổ biến khi một máy có công suất thấp, tốc độ xử lý chậm, thời gian setup dài, thường xuyên xảy ra sự cố & thời gian bảo trì lớn.
Bottleneck về nhân sự
Một công đoạn có thể bị giới hạn bởi số lượng/kỹ năng của người lao động. Chẳng hạn, doanh nghiệp chỉ có một kỹ thuật viên đủ chuyên môn để vận hành/kiểm tra một công đoạn đặc biệt. Khi sản lượng tăng, công đoạn này nhanh chóng trở thành nút thắt.
Bottleneck về nguyên liệu
Sản xuất có thể bị gián đoạn do nguyên vật liệu như cung ứng không ổn định, giao hàng chậm, chất lượng không đạt yêu cầu, thiếu tồn kho an toàn,… Trong trường hợp này, vấn đề không nhất thiết nằm ở năng lực máy móc mà nằm ở dòng cung ứng đầu vào.
Bottleneck về quy trình
Quy trình có thể chứa những bước không cần thiết, nhiều lần phê duyệt/thao tác thủ công khiến thời gian xử lý kéo dài. Đây là dạng bottleneck khó nhận biết nếu doanh nghiệp chỉ quan sát máy móc mà không phân tích toàn bộ quy trình.
Dấu hiệu nhận biết Bottleneck trong sản xuất chính xác
Doanh nghiệp có thể dựa vào một số dấu hiệu sau để phát hiện điểm nghẽn/nút thắt cổ chai trong quy trình:
Hàng chờ trước một công đoạn tăng liên tục
Nếu bán thành phẩm thường xuyên xếp hàng trước một máy/công đoạn cụ thể, đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy năng lực tại vị trí đó có thể không đáp ứng được nhu cầu.
Một máy luôn hoạt động gần 100% công suất
Công suất sử dụng cao không phải lúc nào cũng là tín hiệu tích cực. Nếu một thiết bị liên tục chạy tối đa trong khi các công đoạn khác thường xuyên chờ việc, doanh nghiệp cần kiểm tra khả năng bottleneck.
Các công đoạn phía sau thường xuyên thiếu nguyên liệu
Khi một công đoạn không cung cấp đủ sản phẩm cho công đoạn kế tiếp, dòng sản xuất có thể bị gián đoạn.
Thời gian chờ chiếm tỷ trọng lớn
Nếu sản phẩm mất nhiều thời gian chờ hơn thời gian gia công, doanh nghiệp nên kiểm tra các điểm nghẽn/nút thắt cổ chai trong quy trình sản xuất.
Kế hoạch sản xuất thường xuyên bị trễ
Một dây chuyền liên tục không đạt sản lượng theo kế hoạch cũng có thể đang tồn tại bottleneck chưa được xử lý.
Cách loại bỏ nút thắt cổ chai/điểm nghẽn trong sản xuất hiệu quả
Sau khi xác định được bottleneck, doanh nghiệp cần tập trung nguồn lực vào chính điểm nghẽn đó.
Tối ưu hóa công đoạn bottleneck
Doanh nghiệp cần tìm cách nâng cao năng suất của công đoạn đang bị nghẽn thông qua các cách như chuẩn hóa thao tác, loại bỏ thao tác dư thừa, cải thiện layout, rút ngắn thời gian setup, tối ưu thông số máy, giảm thời gian chờ & đào tạo nhân sự. Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp không cần đầu tư máy móc mới, mà chỉ cần cải tiến quy trình là có thể tăng đáng kể năng lực xử lý.
Áp dụng bảo trì chủ động
Nếu điểm nghẽn thường xuyên dừng máy, bảo trì là một trong những yếu tố cần được ưu tiên hàng đầu. Các phương pháp như Preventive Maintenance & Predictive Maintenance giúp giảm nguy cơ máy hỏng đột xuất. Đặc biệt, với những thiết bị nằm tại công đoạn bottleneck, thời gian dừng máy có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng toàn dây chuyền.
Giảm thời gian setup
Một máy có thể có công suất trên lý thuyết rất cao, nhưng năng lực thực tế thấp do mất quá nhiều thời gian chuyển đổi sản phẩm. Doanh nghiệp có thể áp dụng SMED (Single-Minute Exchange of Die) để rút ngắn thời gian setup & tăng thời gian máy thực sự tạo ra sản phẩm.
Phân bổ lại nguồn lực
Nếu một công đoạn bị quá tải, doanh nghiệp có thể bổ sung thêm nhân sự, điều chuyển nhân sự có kỹ năng, bổ sung thiết bị, chia nhỏ công việc hoặc chuyển một phần công đoạn sang máy khác, giúp giảm áp lực lên bottleneck & cân bằng lại dây chuyền.
Tăng năng lực tại điểm nghẽn
Trong trường hợp các biện pháp cải tiến không đủ, doanh nghiệp có thể cân nhắc đầu tư thêm máy móc/mở rộng công suất. Tuy nhiên, cần xác định chính xác, không nên đầu tư theo cảm tính để tránh lãng phí.
>>> Xem thêm: Six Sigma là gì? Phương pháp quản lý chất lượng hiệu quả cho doanh nghiệp
Tóm lại, Bottleneck chính là điểm nghẽn trong quy trình sản xuất có khả năng giới hạn năng suất của toàn bộ hệ thống. Bottleneck có thể xuất phát từ máy móc, nhân sự, nguyên vật liệu, quy trình hoặc dữ liệu & hệ thống quản lý. Việc nhận diện & loại bỏ nút thắt cổ chai không chỉ giúp tăng sản lượng mà còn góp phần giảm WIP, rút ngắn lead time, hạn chế lãng phí & sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.
Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro
ATPro - Cung cấp phần mềm SCADA, MES, quản lý điện năng, hệ thống gọi số, hệ thống xếp hàng, đồng hồ LED treo tường, đồng hồ đo lưu lượng, máy tính công nghiệp, màn hình HMI, IoT Gateway, đèn tín hiệu, đèn giao thông, đèn máy CNC, bộ đếm sản phẩm, bảng LED năng suất, cảm biến công nghiệp,...uy tín chất lượng giá tốt. Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.
Bài viết liên quan
Quản trị sản xuất là gì? 8 yếu tố cốt lõi bạn cần biết để vận hành hiệu quả
Trong môi trường sản xuất hiện đại, doanh nghiệp không chỉ cần tạo ra sản [...]
Th9
Tự động hoá là gì? Mô hình kim tự tháp tự động hoá 4.0
Tự động hóa là gì? Mô hình kim tự tháp tự động hóa 4.0 là [...]
Th9
Nhà kho thông minh là gì? Nguyên tắc thiết kế, ứng dụng công nghệ và giải pháp triển khai hiệu quả
Nhà kho thông minh đang trở thành giải pháp được nhiều doanh nghiệp quan tâm. [...]
Th9
PDM là gì? Nền tảng chiến lược quản lý dữ liệu sản phẩm cho doanh nghiệp
Trong quá trình sản xuất & kinh doanh, dữ liệu sản phẩm ngày càng trở [...]
Th9
Lean Manufacturing là gì? Nguyên tắc mô hình sản xuất tinh gọn
Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng nâng cao hiệu quả sản xuất [...]
Th9
Spare parts là gì? 6 phương pháp đơn giản hướng dẫn quản lý spare parts
Trong quá trình sản xuất, chỉ một linh kiện nhỏ bị hỏng cũng có thể [...]
Th9