Tiêu chuẩn an toàn điện mặt trời là gì? Những quy định cần biết khi lắp đặt

Hiện nay, điện mặt trời đang trở thành giải pháp năng lượng được nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp lựa chọn. Tuy nhiên, để vận hành hệ thống ổn định, an toàn và đạt hiệu quả lâu dài, việc tuân thủ các quy định và tiêu chuẩn kỹ thuật trong quá trình thiết kế, lắp đặt rất quan trọng. Vậy tiêu chuẩn an toàn điện mặt trời là gì và những quy định cần biết khi lắp đặt. Hãy cùng ATPro Corp tìm hiểu chi tiết trong nội dung dưới đây.

Tìm hiểu tiêu chuẩn an toàn điện mặt trời là gì? 

Tiêu chuẩn an toàn điện mặt trời là hệ thống các quy định, yêu cầu kỹ thuật và hướng dẫn đảm bảo hệ thống được thiết kế, lắp đặt, đấu nối và vận hành đúng cách. Việc tuân thủ các yêu cầu này giúp hạn chế nguy cơ điện giật, cháy nổ, sự cố điện và hư hỏng thiết bị trong quá trình sử dụng.

Các tiêu chuẩn an toàn tham chiếu những bộ tiêu chuẩn quốc tế như IEC (Ủy ban Kỹ thuật Điện quốc tế) và NEC (Bộ quy chuẩn điện quốc gia Hoa Kỳ), tùy theo loại công trình và phạm vi áp dụng. Nội dung kiểm soát bao gồm các thành phần chính như tấm pin quang điện, inverter, dây dẫn, thiết bị đóng cắt và hệ thống bảo vệ điện.

Bên cạnh yêu cầu về chất lượng thiết bị biến tần, tiêu chuẩn an toàn điện mặt trời còn đề cập đến nhiều yếu tố kỹ thuật quan trọng:

• Lắp đặt và đấu nối điện: Đảm bảo các thiết bị được kết nối đúng sơ đồ, đúng thông số kỹ thuật và phù hợp với hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Bảo vệ quá tải, ngắn mạch: Lựa chọn thiết bị bảo vệ phù hợp để hạn chế nguy cơ hư hỏng và sự cố điện.
• Hệ thống tiếp địa: Thực hiện nối đất và liên kết các bộ phận kim loại theo yêu cầu kỹ thuật nhằm giảm nguy cơ điện giật.
• Chống sét và bảo vệ quá áp: Xem xét giải pháp chống sét, thiết bị bảo vệ quá áp phù hợp với đặc điểm công trình.
• Kiểm tra và vận hành: Thực hiện kiểm tra, thử nghiệm và bảo trì định kỳ để phát hiện sớm các bất thường.

Nhìn chung, tuân thủ tiêu chuẩn an toàn điện mặt trời là yếu tố quan trọng giúp hệ thống vận hành ổn định, bảo vệ con người và tài sản, đồng thời nâng cao độ bền của thiết bị. Khi triển khai công trình thực tế, chủ đầu tư cần lựa chọn tiêu chuẩn phù hợp với loại hệ thống, quy định hiện hành tại Việt Nam và yêu cầu kỹ thuật của từng dự án.

Trong hệ thống điện năng lượng mặt trời gồm những quy chuẩn an toàn nào?

Các tiêu chuẩn áp dụng cụ thể sẽ phụ thuộc vào loại hệ thống điện mặt trời, quy mô công trình, phương thức đấu nối và quy định hiện hành tại Việt Nam. Một số nhóm tiêu chuẩn quan trọng cần quan tâm gồm:

Sử dụng thiết bị chống sét lan truyền để bảo vệ hệ thống

Hệ thống điện năng lượng mặt trời có thể chịu ảnh hưởng của xung quá áp do sét lan truyền, sét cảm ứng hoặc các hiện tượng bất thường trên lưới điện. Những xung điện áp này có khả năng làm hư hỏng inverter, tấm pin và các thiết bị điện tử liên quan. Vì vậy, việc lựa chọn và lắp đặt thiết bị chống sét lan truyền (SPD) phù hợp là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao độ an toàn cho toàn hệ thống.

Tùy theo thiết kế, SPD có thể được bố trí ở phía DC giữa dàn pin và inverter, cũng như phía AC tại đầu ra inverter hoặc vị trí đấu nối phù hợp. Việc lựa chọn thiết bị cần căn cứ vào điện áp làm việc, dòng xả, cấp bảo vệ, sơ đồ nối đất và yêu cầu phối hợp với các thiết bị chống sét khác.

Khi lắp đặt, cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng, đồng thời kiểm tra định kỳ tình trạng SPD để đảm bảo thiết bị vẫn có khả năng bảo vệ khi xảy ra xung quá áp.

Đảm bảo hệ thống tiếp địa và chống sét cho công trình

Tiếp địa và chống sét là những hạng mục quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ điện giật, hư hỏng thiết bị và cháy nổ do sự cố điện hoặc ảnh hưởng của sét. Các bộ phận kim loại cần được liên kết đẳng thế và nối đất bảo vệ theo thiết kế, bao gồm khung giá đỡ tấm pin và những thành phần cần bảo vệ khác.

Đối với công trình có hệ thống chống sét trực tiếp, cần phối hợp giải pháp bảo vệ công trình với hệ thống điện mặt trời để hạn chế nguy cơ phóng điện và chênh lệch điện thế nguy hiểm. Việc bố trí dây dẫn xuống, điểm nối đất và khoảng cách an toàn phải căn cứ vào thiết kế chống sét. Đặc điểm công trình và tiêu chuẩn áp dụng; không nên áp dụng một số lượng dây tiếp địa cố định cho mọi công trình.

Ngoài ra, cần kiểm tra tính liên tục của dây tiếp địa, tình trạng các mối nối và hệ thống bảo vệ định kỳ. Thiết kế đúng và bảo trì đầy đủ giúp nâng cao khả năng bảo vệ người sử dụng, giảm nguy cơ hư hỏng các thiết bị trong hệ thống điện mặt trời.

Nâng cao an toàn thiết bị và phòng cháy chữa cháy

Bên cạnh an toàn điện, phòng cháy chữa cháy là yếu tố cần được chú trọng trong suốt quá trình thiết kế, lắp đặt và vận hành hệ thống điện mặt trời. Các thiết bị như tấm pin quang điện, inverter, dây dẫn, đầu nối và tủ điện cần có thông số phù hợp, nguồn gốc rõ ràng và chứng nhận an toàn theo yêu cầu áp dụng.

Trong quá trình lắp đặt, inverter và tủ điện nên được bố trí tại vị trí phù hợp với điều kiện môi trường, đảm bảo thông thoáng, hạn chế độ ẩm và thuận tiện cho việc kiểm tra, bảo trì. Dây dẫn cần được cố định chắc chắn, đầu nối phải đúng kỹ thuật và các thiết bị bảo vệ cần được lựa chọn theo thiết kế để hạn chế nguy cơ quá nhiệt, ngắn mạch hoặc hồ quang điện.

Đối với công tác phòng cháy chữa cháy, chủ đầu tư cần trang bị phương tiện chữa cháy, tổ chức kiểm tra và xây dựng phương án xử lý sự cố theo quy định áp dụng cho công trình. Đặc biệt, khi xảy ra sự cố, cần lưu ý rằng dây dẫn phía DC của dàn pin vẫn có thể mang điện khi có ánh sáng, ngay cả khi inverter đã được ngắt khỏi lưới điện.

Các tiêu chuẩn TCVN cần tham khảo khi triển khai điện mặt trời

Tại Việt Nam, việc thiết kế và lắp đặt hệ thống điện mặt trời cần xem xét các tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế được áp dụng và quy định pháp luật có liên quan. Một số tiêu chuẩn tiêu biểu tham khảo gồm:

Những quy định khi lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời an toàn

• Không tự ý sửa chữa hoặc tháo lắp thiết bị: Hệ thống điện mặt trời có thể vẫn tồn tại điện áp nguy hiểm ngay cả khi đã ngắt nguồn điện lưới, đặc biệt ở phía các tấm pin và dây dẫn điện một chiều (DC) khi có ánh sáng. Vì vậy, người dùng không nên tự ý tháo lắp inverter, mở tủ điện, đấu nối dây dẫn hoặc sửa chữa các thiết bị khi chưa có chuyên môn. Khi xảy ra sự cố, hãy liên hệ đơn vị kỹ thuật có năng lực để kiểm tra và xử lý đúng quy trình.
• Theo dõi tình trạng vận hành thường xuyên: Chủ động kiểm tra sản lượng điện, công suất phát, trạng thái hoạt động và mã lỗi trên ứng dụng giám sát hoặc màn hình inverter. Nếu nhận thấy sản lượng điện giảm bất thường, inverter liên tục báo lỗi hoặc hệ thống thường xuyên ngắt kết nối, cần ghi nhận thông tin và liên hệ kỹ thuật viên để xác định nguyên nhân. Việc theo dõi định kỳ giúp phát hiện sớm sự cố và hạn chế ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành.
• Xử lý đúng cách khi phát hiện dấu hiệu bất thường: Khi nhận thấy mùi khét, khói, tiếng nổ lách tách, tia lửa điện hoặc thiết bị nóng bất thường, người dùng cần giữ khoảng cách an toàn, cảnh báo những người xung quanh và liên hệ đơn vị kỹ thuật. Nếu có thể ngắt nguồn bằng thiết bị đóng cắt được thiết kế cho mục đích này mà không phải tiếp cận khu vực nguy hiểm, hãy thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không chạm vào dây điện hở, không tự ý thao tác tại tủ điện đang có dấu hiệu cháy và tuyệt đối không dùng nước để dập đám cháy điện khi chưa bảo đảm an toàn.
• Lựa chọn thiết bị bảo vệ phù hợp và đạt tiêu chuẩn: Aptomat, cầu chì, thiết bị chống sét lan truyền (SPD), thiết bị chống dòng rò và hệ thống nối đất cần được lựa chọn theo thiết kế, thông số điện và đặc điểm của hệ thống. Thiết bị bảo vệ phải phù hợp với cả phía DC và AC khi cần thiết, được lắp đặt đúng kỹ thuật và kiểm tra định kỳ. Không nên lựa chọn thiết bị chỉ dựa trên giá thành hoặc tự ý thay thế bằng loại có thông số không tương thích.
• Kiểm tra và bảo trì hệ thống định kỳ: Tấm pin, dây dẫn, đầu nối, khung giá đỡ, inverter và các thiết bị bảo vệ cần được kiểm tra theo khuyến nghị của nhà sản xuất hoặc đơn vị lắp đặt. Cần chú ý các dấu hiệu như dây dẫn bị nứt, đầu nối lỏng, lớp cách điện hư hỏng, khung đỡ bị ăn mòn hoặc nước xâm nhập vào tủ điện. Công việc kiểm tra tại các vị trí trên mái cao hoặc khu vực có điện áp nguy hiểm nên do nhân sự có chuyên môn và trang bị bảo hộ phù hợp thực hiện.
• Giữ khu vực lắp đặt thông thoáng và tránh các tác động bên ngoài: Không đặt vật dễ cháy gần inverter, tủ điện hoặc thiết bị phát nhiệt; không che kín các khe thông gió của thiết bị. Hạn chế để hệ thống chịu tác động từ nước đọng, hóa chất, va đập hoặc các hoạt động thi công không được kiểm soát. Với hệ thống lắp trên mái, cần chú ý tình trạng khung đỡ, khả năng chống thấm và độ chắc chắn của các điểm liên kết.
• Không tự ý thay đổi cấu hình hệ thống: Việc bổ sung tấm pin, thay inverter, thay đổi dây dẫn hoặc đấu nối thêm thiết bị có thể làm thay đổi dòng điện, điện áp và yêu cầu bảo vệ. Mọi thay đổi cần được đơn vị chuyên môn đánh giá đảm bảo tương thích về kỹ thuật, an toàn điện và các yêu cầu pháp lý có liên quan.

Vì sao cần tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật khi lắp đặt hệ thống điện mặt trời?

Tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật trong quá trình thiết kế và lắp đặt hệ thống điện mặt trời là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo an toàn, nâng cao hiệu suất vận hành và kéo dài tuổi thọ thiết bị. Bên cạnh đó, việc thực hiện đúng các yêu cầu kỹ thuật và quy định pháp luật còn giúp chủ đầu tư hạn chế rủi ro, tối ưu chi phí và thuận lợi hơn trong quá trình hoàn thiện thủ tục liên quan.

• Đảm bảo an toàn cho người và tài sản: Lắp đặt đúng tiêu chuẩn giúp hạn chế nguy cơ chập điện, quá nhiệt, cháy nổ và điện giật. Đồng thời, hệ thống khung giá đỡ được tính toán, cố định phù hợp sẽ tăng khả năng chịu lực, giảm nguy cơ hư hỏng tấm pin khi gặp gió lớn hoặc thời tiết bất lợi.
• Nâng cao hiệu suất, tiết kiệm chi phí: Hệ thống được thiết kế và thi công đúng kỹ thuật giúp các thiết bị hoạt động ổn định, giảm sự cố và hạn chế chi phí bảo trì, sửa chữa. Việc lựa chọn thiết bị phù hợp, bố trí tấm pin hợp lý và kiểm tra định kỳ còn góp phần duy trì khả năng phát điện, nâng cao hiệu quả đầu tư trong thời gian dài.
• Đáp ứng yêu cầu pháp lý và đấu nối điện: Tuân thủ các quy định hiện hành giúp chủ đầu tư thuận lợi hơn khi thực hiện thủ tục thông báo, đăng ký hoặc các yêu cầu liên quan đến hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đối với hệ thống có đấu nối với lưới điện, cần đáp ứng các điều kiện kỹ thuật và yêu cầu của đơn vị điện lực theo quy định áp dụng cho từng trường hợp.

Xem thêm: Tiêu chuẩn IEC 62116 trong hệ thống điện năng lượng mặt trời 

Nếu đang có kế hoạch đầu tư và lắp đặt hệ thống điện mặt trời, bạn nên đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu ngay từ khâu lựa chọn thiết bị đến thiết kế và thi công. Ưu tiên hợp tác với đơn vị có chuyên môn, kinh nghiệm và quy trình làm việc rõ ràng như ATPro Corp sẽ giúp hệ thống được triển khai đúng kỹ thuật, đáp ứng các yêu cầu an toàn cần thiết và duy trì hoạt động ổn định, hiệu quả trong thời gian dài.

Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro

• Đặt hàng trước

HỆ THỐNG GIÁM SÁT ĐIỆN NĂNG

• Có sẵn: 10

KIOSK XẾP HÀNG, GỌI SỐ LẤY PHIẾU THỨ TỰ TỰ ĐỘNG

19.980.000 ₫

• Có sẵn: 3

CẢM BIẾN ĐO LƯỢNG MƯA RK400-04

6.318.000 ₫

• Đặt hàng trước

CẢM BIẾN BỨC XẠ TIA CỰC TÍM UV RS485/4-20mA – RK200-07

8.739.360 ₫

• Đặt hàng trước

CẢM BIẾN ÁP SUẤT KHÔNG KHÍ RS485/4-20mA – RK300-12

2.808.000 ₫

• Đặt hàng trước

CẢM BIẾN ĐO MỨC NHIÊN LIỆU RS485/4-20mA – RKL-04

• Đặt hàng trước

CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ ĐỘ ẨM ĐẤT RS485/4-20mA – RK520-01

2.052.000 ₫

• Đặt hàng trước

CẢM BIẾN CO CHO TẦNG HẦM – RK300-11

• Đặt hàng trước

CẢM BIẾN ĐO BỤI MỊN PM2.5 – NHIỆT ĐỘ, ĐỘ ẨM

• Đặt hàng trước

CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ NƯỚC, CHẤT LỎNG RK500-11

3.649.320 ₫

• Đặt hàng trước

CẢM BIẾN ĐO NỒNG ĐỘ CO2 RS485/4-20mA

• Đặt hàng trước

CẢM BIẾN ĐO MỨC SIÊU ÂM PROSONIC FMU30

ATPro - Cung cấp phần mềm SCADA, MES, quản lý điện năng, hệ thống gọi số, hệ thống xếp hàng, đồng hồ LED treo tường, đồng hồ đo lưu lượng, máy tính công nghiệp, màn hình HMI, IoT Gateway, đèn tín hiệu, đèn giao thông, đèn máy CNC, bộ đếm sản phẩm, bảng LED năng suất, cảm biến công nghiệp,...uy tín chất lượng giá tốt. Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.