Trong quá trình sản xuất, không phải mọi khoảng thời gian tại nhà máy đều được sử dụng để tạo ra sản phẩm/gia tăng giá trị. Có những thời điểm máy móc ngừng hoạt động, công nhân chờ nguyên vật liệu, dây chuyền tạm dừng do sự cố, công việc bị gián đoạn vì quy trình chưa được phối hợp hiệu quả. Những khoảng thời gian này được gọi là Idle Time. Vậy chính xác Idle Time là gì? Làm thế nào để loại bỏ thời gian nhàn rỗi & tối ưu hiệu suất sản xuất? Hãy cùng ATPro tìm hiểu trong bài viết ngay bên dưới!
Idle Time là gì?
Idle Time (thời gian nhàn rỗi) là khoảng thời gian mà nhân công, thiết bị, máy móc hoặc dây chuyền sản xuất không thực hiện các hoạt động tạo ra giá trị, mặc dù vẫn đang trong ca làm việc/thời gian vận hành theo kế hoạch.
Nói cách khác, Idle Time là thời gian nguồn lực có sẵn nhưng không được khai thác hiệu quả. Trong khoảng thời gian này, công nhân có thể phải chờ nguyên vật liệu, chờ máy hoàn tất công đoạn trước, chờ hướng dẫn sản xuất. Tương tự, máy móc có thể ở trạng thái sẵn sàng nhưng không vận hành do thiếu đơn hàng, thiếu vật tư hoặc gặp sự cố kỹ thuật.

Các loại Idle Time phổ biến trong sản xuất
Tuỳ theo nguyên nhân & mức độ ảnh hưởng, Idle Time được chia thành 2 nhóm khác nhau.
Idle Time có kế hoạch
Đây là khoảng thời gian ngừng hoạt động đã được doanh nghiệp dự kiến & đưa vào kế hoạch sản xuất. Một số trường hợp phổ biến gồm nghỉ giữa ca, họp đầu ca/bàn giao công việc, bảo trì – bảo dưỡng định kỳ, vệ sinh máy móc – khu vực sản xuất, thay khuôn – thay dụng cụ theo kế hoạch, kiểm tra chất lượng định kỳ,…
Idle Time có kế hoạch cần thiết để đảm bảo an toàn, duy trì tuổi thọ thiết bị & ổn định chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn, mà nên tối ưu thời lượng & bố trí hợp lý để hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất.
Idle Time ngoài kế hoạch
Đây là loại thời gian nhàn rỗi gây ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất & chi phí vận hành. Một số nguyên nhân thường gặp gồm thiếu nguyên vật liệu, chậm cấp vật tư từ kho, chờ lệnh sản xuất, thiếu nhân sự, chờ phê duyệt/chờ hướng dẫn kỹ thuật, mất cân bằng giữa các công đoạn, thiết bị gặp lỗi bất ngờ, chờ kiểm tra chất lượng, gián đoạn do lỗi hệ thống quản lý,…
Idle Time ngoài kế hoạch cần được theo dõi thường xuyên để doanh nghiệp phát hiện điểm nghẽn & đưa ra phương án cải tiến phù hợp.

Cách tính Idle Time trong sản xuất
Idle Time trong sản xuất được tính theo công thức: Idle Time = Tổng thời gian theo kế hoạch – Thời gian tạo ra giá trị. Trong đó:
– Tổng thời gian theo kế hoạch: thời gian máy móc/nhân công được bố trí để thực hiện công việc
– Thời gian tạo ra giá trị: thời gian thực tế được sử dụng để sản xuất/hoàn thành công đoạn
*Ví dụ: Một máy được lên kế hoạch hoạt động trong 500 phút. Thời gian thực tế tạo ra sản phẩm là 450 phút. Khi đó, Idle Time = 500 – 450 = 50 phút
Tỷ lệ thời gian nhàn rỗi được tính như sau: Tỷ lệ Idle Time (%) = (Idle Time / Tổng thời gian theo kế hoạch) x 100
Khi áp dụng vào ví dụ trên, tỷ lệ Idle Time = (50 / 500) x 100 = 10%. Kết quả cho thấy máy móc đã không tạo ra giá trị trong 10% thời gian vận hành theo kế hoạch. Đây là chỉ số quan trọng để doanh nghiệp đánh giá mức độ lãng phí & xác định mục tiêu cải tiến.
Cách loại bỏ thời gian nhàn rỗi để tối ưu hiệu suất sản xuất
Dưới đây là các cách loại bỏ thời gian nhàn rỗi để tối ưu hiệu suất sản xuất:
Thu thập dữ liệu Idle Time theo thời gian thực
Doanh nghiệp cần biết chính xác thiết bị đang hoạt động, dừng, chờ nguyên liệu hay gặp sự cố. Việc chỉ tổng hợp báo cáo vào cuối ca có thể khiến thông tin bị chậm & khó xác định nguyên nhân. Các hệ thống giám sát sản xuất có thể thu thập dữ liệu trực tiếp từ máy móc, cảm biến, PLC & thiết bị điều khiển. Nhờ đó, trạng thái vận hành được cập nhật liên tục & các bất thường có thể được phát hiện sớm.

Phân loại nguyên nhân gây thời gian nhàn rỗi
Không nên chỉ ghi nhận chung là “máy dừng”/”công nhân chờ”, doanh nghiệp cần xây dựng danh mục nguyên nhân cụ thể, chẳng hạn như chờ nguyên vật liệu, chờ khuôn/dụng cụ, chờ nhân sự, chờ kiểm tra chất lượng, chờ thiết lập máy, lỗi thiết bị, thiếu lệnh sản xuất, chờ công đoạn trước. Việc phân loại giúp doanh nghiệp xác định nhóm nguyên nhân chiếm tỷ trọng lớn & ưu tiên xử lý đúng vấn đề.
Tối ưu kế hoạch, lịch sản xuất
Kế hoạch sản xuất cần được xây dựng dựa trên năng lực thực tế của máy móc, nhân sự, nguyên vật liệu & thời gian giao hàng. Doanh nghiệp nên hạn chế thay đổi lịch sản xuất đột ngột, đồng thời cập nhật kế hoạch kịp thời đến các bộ phận liên quan. Việc đồng bộ thông tin giữa sản xuất, kho, mua hàng & bảo trì giúp giảm tình trạng chờ đợi không cần thiết.

Cân bằng dây chuyền sản xuất
Cân bằng dây chuyền giúp phân bổ công việc hợp lý giữa các công đoạn, đồng thời hạn chế tình trạng một vị trí quá tải trong khi các vị trí khác phải chờ. Doanh nghiệp có thể điều chỉnh số lượng nhân công, bố trí thêm thiết bị hoặc cải tiến quy trình tại các công đoạn có năng lực thấp.
Chủ động quản lý nguyên vật liệu
Hệ thống quản lý kho cần cung cấp thông tin chính xác về số lượng tồn, mức tiêu thụ & nhu cầu nguyên vật liệu. Doanh nghiệp có thể thiết lập mức tồn kho tối thiểu, cảnh báo khi vật tư sắp hết & tự động tạo yêu cầu cấp phát, giúp hạn chế tình trạng dây chuyền phải dừng do thiếu nguyên vật liệu.

Áp dụng bảo trì phòng ngừa, bảo trì dự đoán
Bảo trì định kỳ giúp phát hiện & xử lý các vấn đề trước khi thiết bị gặp sự cố nghiêm trọng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể sử dụng dữ liệu cảm biến để theo dõi nhiệt độ, độ rung, dòng điện, trạng thái vận hành của máy móc. Khi các chỉ số có dấu hiệu bất thường, hệ thống có thể đưa ra cảnh báo để bộ phận kỹ thuật kiểm tra kịp thời.
>>> Xem thêm: FPY là gì? Tầm quan trọng và cách đo lường trong quản lý sản xuất hiện đại
Tóm lại, Idle Time là khoảng thời gian nhân công, máy móc hoặc dây chuyền không tạo ra giá trị trong thời gian làm việc theo kế hoạch. Nếu không được kiểm soát, thời gian nhàn rỗi có thể làm giảm năng suất, tăng chi phí sản xuất, kéo dài thời gian giao hàng & ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng thiết bị.
Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro
ATPro - Cung cấp phần mềm SCADA, MES, quản lý điện năng, hệ thống gọi số, hệ thống xếp hàng, đồng hồ LED treo tường, đồng hồ đo lưu lượng, máy tính công nghiệp, màn hình HMI, IoT Gateway, đèn tín hiệu, đèn giao thông, đèn máy CNC, bộ đếm sản phẩm, bảng LED năng suất, cảm biến công nghiệp,...uy tín chất lượng giá tốt. Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.













Bài viết liên quan
Hoạch định năng lực sản xuất là gì? 5 bước thực hiện hoạch định năng lực sản xuất
Hoạch định năng lực sản xuất là một trong những yếu tố quan trọng giúp [...]
Th8
Production Rate là gì? Cách tính và áp dụng vào quy trình tối ưu năng suất
Trong quản lý sản xuất, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến số lượng sản [...]
Th8
CAPA là gì? Quy trình CAPA chuẩn ISO và cách triển khai trong doanh nghiệp sản xuất
Trong quá trình sản xuất, lỗi sản phẩm, sự cố thiết bị hay khiếu nại [...]
Th8
Quan hệ sản xuất là gì? Các yếu tố cấu thành quan hệ sản xuất
Trong nền kinh tế, hoạt động sản xuất không chỉ phụ thuộc vào máy móc, [...]
Th8
FPY là gì? Tầm quan trọng và cách đo lường trong quản lý sản xuất hiện đại
Trong hoạt động sản xuất, chất lượng sản phẩm không chỉ được đánh giá dựa [...]
Th8
Changeover Time là gì? Cách tối ưu để nâng cao hiệu quả sản xuất thực tế
Trong môi trường sản xuất hiện đại, doanh nghiệp không chỉ cần nâng cao năng [...]
Th8