KIẾN THỨC HAY
Actuator là gì? Tìm hiểu vai trò và ứng dụng của thiết bị truyền động
Th7
Trong các hệ thống tự động hoá hiện đại, Actuator là một trong những thành phần không thể thiếu, giúp chuyển đổi tín hiệu điều khiển thành chuyển động cơ học để vận hành máy móc & thiết bị. Vậy Actuator là gì? Actuator có vai trò gì? Actuator được ứng dụng ra sao trong thực tế? Hãy cùng ATPro tìm hiểu chi tiết ngay trong bài viết dưới đây!
Actuator là gì?
Actuator là một bộ phận của máy móc/hệ thống điều khiển, có nhiệm vụ tiếp nhận tín hiệu từ bộ điều khiển & chuyển đổi các tín hiệu đó thành một loại chuyển động cơ học (chuyển động quay, tịnh tiến, đóng ngắt) giúp điều khiển vị trí, tốc độ hoặc lực tác động của một cơ cấu trong hệ thống.
Không có Actuator, các tín hiệu điều khiển chỉ dừng lại ở dạng điện tử mà không thể tạo ra hành động thực tế trên máy móc.
Cấu tạo của Actuator
Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại Actuator, tuy nhiên đa số đều được cấu thành từ các bộ phận chính sau:
Bộ truyền động
Là bộ phận tạo ra lực & chuyển động. Bộ truyền động có thể là động cơ điện, xi lanh khí hoặc xi lanh thuỷ lực.
Hộp số
Hộp số giúp tăng mô – men xoắn/giảm tốc độ theo yêu cầu của ứng dụng.
Bộ điều khiển
Tiếp nhận tín hiệu từ PLC, HMI, bộ điều khiển trung tâm để điều khiển Actuator hoạt động.
Cảm biến phản hồi
Theo dõi vị trí, hành trình hoặc góc quay của Actuator, cung cấp tín hiệu phản hồi để hệ thống điều khiển chính xác hơn.
Cơ cấu truyền lực
Truyền chuyển động đến thiết bị như van, cánh tay robot, băng tải, bàn nâng.
Actuator hoạt động như thế nào?
Actuator hoạt động theo quy trình gồm 4 bước:
Bước 1: Nhận tín hiệu điều khiển
Actuator tiếp nhận tín hiệu từ PLC, HMI, SCADA, bộ điều khiển PID, cảm biến, bộ điều khiển trung tâm,…
Bước 2: Chuyển đổi năng lượng
Actuator sử dụng nguồn năng lượng như điện, khí nén, thuỷ lực để tạo ra chuyển động.
Bước 3: Tạo chuyển động cơ học
Tùy theo mục đích sử dụng, Actuator có thể tạo ra chuyển động thẳng (Linear Motion) & chuyển động quay (Rotary Motion).
Bước 4: Thực hiện tác vụ
Actuator sẽ hoàn thành các nhiệm vụ như đóng/mở van, điều khiển cửa tự động, điều chỉnh cánh gió, vận hành robot, dịch chuyển băng tải, điều khiển cánh tay máy.
Vai trò nổi bật của Actuator trong hệ thống tự động hoá
Trong hệ thống tự động hoá, Actuator giúp:
Biến tín hiệu điều khiển thành hành động thực tế
PLC/SCADA chỉ đóng vai trò xử lý dữ liệu & đưa ra lệnh điều khiển. Actuator là thiết bị trực tiếp thực hiện lệnh đó để tạo ra chuyển động của máy móc, đảm bảo quy trình sản xuất diễn ra đúng theo yêu cầu.
Tự động hóa quy trình sản xuất
Actuator giúp thay thế các thao tác thủ công trong nhiều công đoạn như đóng gói, phân loại, lắp ráp, hàn, sơn, vận chuyển,… Nhờ đó, doanh nghiệp có thể tăng năng suất, giảm thiểu sai sót & tiết kiệm nhân công.
Nâng cao độ chính xác
Các Actuator hiện đại có khả năng điều khiển vị trí với độ chính xác cao, phù hợp cho những ứng dụng yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt như gia công CNC, robot công nghiệp, máy cắt laser, thiết bị y tế & dây chuyền điện tử.
Tăng tính linh hoạt của hệ thống
Kết hợp Actuator với cảm biến & bộ điều khiển giúp hệ thống phản hồi nhanh trước các thay đổi của môi trường, dễ dàng điều chỉnh thông số & thích ứng với nhiều điều kiện vận hành khác nhau.
Đảm bảo an toàn
Nhiều Actuator được tích hợp công tắc giới hạn, cảm biến hành trình, chức năng dừng khẩn cấp, bảo vệ quá tải, chống kẹt. Nhờ đó, hệ thống hoạt động ổn định hơn, hạn chế hư hỏng thiết bị & đảm bảo an toàn cho người vận hành.
Ứng dụng của Actuator trong thực tế
Ngày nay, Actuator được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như:
Ngành sản xuất công nghiệp
Trong các nhà máy hiện đại, Actuator là thành phần quan trọng của hệ thống tự động hoá, giúp điều khiển nhiều thiết bị & cơ cấu máy móc như điều khiển băng tải vận chuyển sản phẩm, đóng/mở cửa, vận hành máy đóng gói/máy dán nhãn, điều khiển cơ cấu cấp liệu tự động, hỗ trợ dây chuyền lắp ráp & gia công.
Điều khiển van trong hệ thống đường ống
Actuator được ứng dụng để điều khiển các loại van công nghiệp như van bi, van bướm, van cầu, van cổng, van điều khiển tuyến tính. Actuator giúp tự động đóng, mở hoặc điều chỉnh góc mở của van theo tín hiệu từ PLC/hệ thống SCADA, từ đó kiểm soát chính xác lưu lượng, áp suất & nhiệt độ của chất lỏng/chất khí trong đường ống.
Hệ thống HVAC
Trong các hệ thống sưởi, thông gió & điều hoà không khí, Actuator được sử dụng để điều khiển van nước lạnh/nước nóng, điều chỉnh cánh gió, kiểm soát lưu lượng gió & điều khiển hệ thống thông gió tự động. Nhờ đó, hệ thống HVAC có thể duy trì nhiệt độ & độ ẩm ổn định, đồng thời tối ưu mức tiêu thụ năng lượng.
Nhà máy xử lý nước
Trong các hệ thống cấp nước & xử lý nước thải, Actuator được sử dụng để điều khiển van cấp – xả nước, kiểm soát lưu lượng chất lỏng, vận hành hệ thống bơm, điều chỉnh quá trình lọc & xử lý nước.
Ngành dầu khí, hoá chất
Ngành dầu khí & hóa chất yêu cầu các thiết bị có độ bền cao, khả năng làm việc trong môi trường khắc nghiệt. Actuator được ứng dụng để điều khiển van áp suất cao, kiểm soát đường ống dẫn dầu/khí, điều chỉnh lưu lượng hóa chất & vận hành hệ thống bồn chứa.
>>> Xem thêm: Cách mạng công nghiệp là gì? Tác động thế nào đến doanh nghiệp sản xuất?
Tóm lại, Actuator là thiết bị truyền động đóng vai trò cầu nối giữa hệ thống điều khiển & các cơ cấu khí, giúp biến tín hiệu điện, khí nén hoặc thuỷ lực thành chuyển động thực tế. Với khả năng điều khiển chính xác, linh hoạt & dễ tích hợp vào các hệ thống tự động hoá, Actuator trở thành thành phần không thể thiếu trong nhiều lĩnh vực như sản xuất công nghiệp, xử lý nước, HVAC, dầu khí, y tế,…
Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro
ATPro - Cung cấp phần mềm SCADA, MES, quản lý điện năng, hệ thống gọi số, hệ thống xếp hàng, đồng hồ LED treo tường, đồng hồ đo lưu lượng, máy tính công nghiệp, màn hình HMI, IoT Gateway, đèn tín hiệu, đèn giao thông, đèn máy CNC, bộ đếm sản phẩm, bảng LED năng suất, cảm biến công nghiệp,...uy tín chất lượng giá tốt. Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.
Bài viết liên quan
Điều hành sản xuất là gì? Quy trình 6 bước điều hành sản xuất tối ưu
Trong môi trường sản xuất hiện đại, doanh nghiệp không chỉ cần máy móc, nguyên [...]
Th7
WIP là gì? 05 cách giảm WIP trong sản xuất
Trong quản lý sản xuất, WIP là lượng nguyên vật liệu, bán thành phẩm đang trong [...]
Th7
Sơ đồ quản lý kho là gì? Cách thiết kế và tối ưu hóa hiệu quả cho doanh nghiệp
Sơ đồ quản lý do là công cụ trực quan giúp doanh nghiệp phân chia [...]
Th7
Hoạch định năng lực sản xuất là gì? 5 bước thực hiện hoạch định năng lực sản xuất
Hoạch định năng lực sản xuất là một trong những yếu tố quan trọng giúp [...]
Th7
Production Rate là gì? Cách tính và áp dụng vào quy trình tối ưu năng suất
Trong quản lý sản xuất, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến số lượng sản [...]
Th7
CAPA là gì? Quy trình CAPA chuẩn ISO và cách triển khai trong doanh nghiệp sản xuất
Trong quá trình sản xuất, lỗi sản phẩm, sự cố thiết bị hay khiếu nại [...]
Th7