Việc biết cách đo và kiểm tra điện trở nhiệt còn sống hay đã “chết” bằng đồng hồ VOM không chỉ giúp bạn nhanh chóng xác định lỗi, mà còn tiết kiệm thời gian và chi phí sửa chữa. Trong bài viết này, cùng ATPro Corp tìm hiểu cách đo và kiểm tra điện trở nhiệt sống hay chết bằng đồng hồ VOM đơn giản, chính xác và dễ thực hiện.
Điện trở nhiệt là gì và các loại điện trở nhiệt
Khái niệm
Điện trở nhiệt, còn được biết đến với tên gọi Thermistor hay nhiệt điện trở, là linh kiện điện tử có khả năng thay đổi giá trị điện trở theo sự biến thiên của nhiệt độ. Tên gọi Thermistor được hình thành từ hai thuật ngữ tiếng Anh: Thermal (nhiệt) và Resistor (điện trở), thể hiện rõ đặc tính hoạt động của linh kiện này.

Điện trở nhiệt có trở kháng biến đổi linh hoạt theo môi trường hoặc nhiệt độ làm việc. Nhờ đó, chúng được ứng dụng rộng rãi trong các mạch đo lường, điều khiển và bảo vệ nhiệt.
Phân loại
Dựa vào đặc tính thay đổi điện trở, điện trở nhiệt được chia thành hai nhóm chính là NTC và PTC.

Điện trở nhiệt NTC
NTC (là viết tắt của từ Negative Temperature Coefficient) là loại điện trở nhiệt có hệ số nhiệt âm. Đặc điểm nổi bật của NTC là:
Nhiệt độ càng cao → điện trở càng nhỏ
Nhiệt độ càng thấp → điện trở càng lớn
Loại linh kiện này thường được chế tạo từ các hợp chất oxit kim loại và sản xuất theo công nghệ gốm (Ceramic) để đảm bảo độ bền và độ ổn định khi sử dụng lâu dài.
NTC thường được dùng trong các thiết bị cần đo hoặc giám sát nhiệt độ chính xác, cũng như trong mạch hạn dòng và bảo vệ linh kiện.
Điện trở nhiệt PTC
PTC (là viết tắt của từ Positive Temperature Coefficient) là điện trở nhiệt có hệ số nhiệt dương. Với loại này:
Nhiệt độ tăng → điện trở tăng
Nhiệt độ giảm → điện trở giảm
PTC thường được sử dụng trong các mạch an toàn, nhờ khả năng tự hạn chế dòng điện khi nhiệt độ vượt ngưỡng cho phép. Dựa vào cấu tạo và nguyên lý hoạt động, PTC được chia thành hai dạng chính:
- PTC Silic: Có đặc tính thay đổi điện trở tương đối ổn định và tuyến tính theo nhiệt độ.
- PTC chuyển đổi: Có khả năng tăng điện trở đột ngột khi đạt đến một mức nhiệt nhất định, phù hợp cho mục đích bảo vệ quá nhiệt.
Mục đích của việc đo và kiểm tra điện trở nhiệt sống hay chết
Thông qua phép đo, biết điện trở nhiệt còn hoạt động bình thường, bị sai lệch giá trị hay đã hư hỏng hoàn toàn. Dựa vào đó đưa ra phương án sửa chữa hoặc thay thế phù hợp.
Điện trở nhiệt bị lỗi làm thiết bị hoạt động sai nhiệt độ, quá nóng hoặc không khởi động được. Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm vấn đề và tránh hư hỏng lan sang các linh kiện khác.
Điện trở nhiệt còn “sống” và đúng thông số, hệ thống sẽ kiểm soát nhiệt độ ổn định, nâng cao hiệu suất và độ bền của thiết bị.
Việc xác định đúng linh kiện hỏng giúp tránh thay thế không cần thiết, giảm chi phí mua linh kiện và công sửa chữa.
Điện trở nhiệt hư hỏng có thể gây quá nhiệt, chập cháy hoặc nguy hiểm cho người dùng. Kiểm tra thường xuyên giúp đảm bảo thiết bị vận hành an toàn và ổn định.
Tìm hiểu cách đo và kiểm tra điện trở nhiệt sống hay chết bằng đồng hồ VOM
Trong quá trình sử dụng, trường hợp điện trở nhiệt bị suy giảm chất lượng hoặc hư hỏng do tác động của nhiệt độ, môi trường và thời gian. Khi thiết bị hoạt động không ổn định, việc kiểm tra tình trạng điện trở nhiệt là rất cần thiết để xác định nguyên nhân và kịp thời xử lý. Hiện nay, có nhiều phương pháp đo và kiểm tra linh kiện này, trong đó sử dụng đồng hồ VOM (đồng hồ vạn năng) là cách đơn giản và phổ biến nhất.

Dưới đây là các bước kiểm tra điện trở nhiệt sống hay chết bằng đồng hồ vạn năng:
Bước 1: Cài đặt thang đo trên đồng hồ
Trước tiên, bạn cần chuyển đồng hồ VOM sang chế độ đo điện trở (ký hiệu Ω).
Nên chọn thang đo phù hợp với giá trị điện trở của linh kiện để kết quả hiển thị chính xác hơn.
Bước 2: Tiến hành đo và tạo nhiệt
Kết nối hai que đo của đồng hồ vào hai chân của điện trở nhiệt sao cho tiếp xúc chắc chắn.
Sau đó, dùng tay, máy sấy tóc hoặc nguồn nhiệt nhẹ để làm nhiệt độ của điện trở tăng dần trong khi vẫn giữ nguyên que đo.
Bước 3: Người dùng quan sát kết quả hiển thị
Tùy theo loại điện trở nhiệt, kết quả đo sẽ có sự khác nhau:
- Đối với điện trở nhiệt PTC: Nếu giá trị điện trở trên đồng hồ tăng lên một cách ổn định khi nhiệt độ tăng, chứng tỏ linh kiện vẫn hoạt động tốt.
- Đối với điện trở nhiệt NTC: Nếu giá trị điện trở giảm dần khi được làm nóng, cho thấy thermistor còn tốt và chưa bị hư hỏng.
Trong trường hợp điện trở nhiệt bị hỏng:
Nếu đồng hồ không hiển thị kết quả, báo vô cực (OL), hoặc giá trị bằng 0Ω, thì có thể kết luận điện trở nhiệt đã bị đứt mạch, chập mạch hoặc “chết”, cần thay thế.
Xem thêm: Cách đo và kiểm tra điện trở đốt nóng sống hay chết.
Hy vọng những chia sẻ về cách đo và kiểm tra điện trở nhiệt sống hay chết bằng đồng hồ VOM trong bài viết trên. Giúp bạn hiểu rõ hơn về phương pháp kiểm tra linh kiện, dễ dàng xác định tình trạng hoạt động của điện trở nhiệt trong quá trình sửa chữa và bảo trì thiết bị. Qua đó, chủ động xử lý sự cố kịp thời, tiết kiệm chi phí và đảm bảo hệ thống điện – điện tử luôn vận hành ổn định, an toàn.
Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro
ATPro - Cung cấp phần mềm SCADA, MES, quản lý điện năng, hệ thống gọi số, hệ thống xếp hàng, đồng hồ LED treo tường, đồng hồ đo lưu lượng, máy tính công nghiệp, màn hình HMI, IoT Gateway, đèn tín hiệu, đèn giao thông, đèn máy CNC, bộ đếm sản phẩm, bảng LED năng suất, cảm biến công nghiệp,...uy tín chất lượng giá tốt. Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.













Bài viết liên quan
RCM là gì? Quy trình, nguyên tắc và ứng dụng thực tế của RCM
Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng tối ưu chi phí vận hành, [...]
Th2
MSA là gì? Vai trò quan trọng của MSA trong quản lý chất lượng
Trong quản lý chất lượng hiện đại, dữ liệu đo lường đóng vai trò nền [...]
Th2
Cách đo và kiểm tra điện trở đốt nóng sống hay chết, tìm hiểu ngay.
Điện trở đốt nóng là một trong những loại điện trở được sử dụng rộng [...]
Th2
APQP là gì? Hiểu rõ quy trình lập kế hoạch chất lượng sản phẩm từ A – Z
Ngày nay, nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn APQP – quy trình lập kế hoạch [...]
Th2
Diode Zener là gì? Cách kiểm tra diode zener bằng đồng hồ vạn năng
Trong các mạch điện – điện tử, diode Zener là một linh kiện nhỏ nhưng [...]
Th2
Data Mining là gì? Cách ứng dụng khai phá dữ liệu trong kinh doanh hiệu quả
Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ, dữ liệu trở thành tài sản quan [...]
Th2