Trong quản lý kho và hàng tồn, việc lựa chọn phương pháp xuất hàng phù hợp giúp doanh nghiệp kiểm soát số lượng, giá trị hàng hóa và hạn chế tình trạng tồn kho lâu ngày. Có nhiều khái niệm chuyên biệt đặc thù, trong đó không thể không đề cập tới 2 phương pháp FIFO và LIFO. Vậy FIFO là gì? Phương pháp FIFO khác LIFO như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu và so sánh hai phương pháp này qua nội dung dưới đây của ATPro Corp.
Khái niệm FIFO là gì?
FIFO là viết tắt của cụm từ First In, First Out, có nghĩa là nhập trước – xuất trước. Đây là phương pháp quản lý hàng tồn kho trong đó những sản phẩm được nhập kho sớm hơn sẽ được ưu tiên xuất kho trước. Nhờ đó, hàng hóa được luân chuyển theo thứ tự từ cũ đến mới, giúp hạn chế tình trạng lưu kho quá lâu, đặc biệt với các sản phẩm có hạn sử dụng như thực phẩm, dược phẩm hoặc mỹ phẩm.

Phương pháp FIFO thường hoạt động như thế nào?
Phương pháp FIFO được thực hiện dựa trên nguyên tắc hàng hóa nhập kho trước sẽ được ưu tiên xuất kho trước. Cách này giúp doanh nghiệp sắp xếp và kiểm soát hàng tồn kho theo trình tự rõ ràng, đặc biệt phù hợp với các mặt hàng có hạn sử dụng.
- Sắp xếp hàng hóa theo thời điểm nhập kho: Các lô hàng được ghi nhận và sắp xếp theo thứ tự từ lô nhập sớm nhất đến lô nhập mới nhất.
- Ưu tiên xuất lô hàng nhập trước: Khi có đơn hàng hoặc nhu cầu xuất kho, doanh nghiệp lấy hàng từ lô nhập đầu tiên trước.
- Lô hàng nhập sau được lưu kho: Sau khi lô cũ được xuất hết, các lô nhập sau sẽ lần lượt được đưa vào xuất kho.
- Hỗ trợ quản lý và kiểm soát tồn kho: FIFO giúp hạn chế tình trạng hàng cũ bị tồn đọng, giảm nguy cơ hư hỏng hoặc hết hạn, đồng thời giúp doanh nghiệp dễ theo dõi số lượng và giá trị hàng tồn kho.
Những doanh nghiệp nào nên áp dụng phương pháp FIFO?
FIFO phù hợp với những doanh nghiệp có lượng hàng tồn kho lớn, đặc biệt là các mặt hàng có hạn sử dụng hoặc dễ thay đổi giá trị theo thời gian. Có thể kể đến các lĩnh vực như thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, thời trang, điện tử và hàng tiêu dùng.
Với FIFO, những sản phẩm được nhập kho trước sẽ được ưu tiên xuất bán trước. Cách quản lý này giúp doanh nghiệp hạn chế tình trạng hàng cũ bị tồn đọng, giảm nguy cơ hư hỏng, hết hạn hoặc lỗi thời. Đối với các ngành có sản phẩm thay đổi nhanh theo mùa và xu hướng thị trường. FIFO còn giúp hàng hóa được luân chuyển kịp thời, từ đó hỗ trợ duy trì doanh thu và hạn chế tổn thất.
Ngược lại, nếu ưu tiên xuất những lô hàng nhập sau, các sản phẩm nhập trước có thể phải lưu kho trong thời gian dài. Điều này dễ phát sinh rủi ro đối với hàng có hạn sử dụng ngắn hoặc các sản phẩm nhanh lỗi thời như thời trang và thiết bị công nghệ.
Bảng phân biệt phương pháp FIFO và LIFO

| Tiêu chí | FIFO | LIFO |
| Tên đầy đủ | First In, First Out | Last In, First Out |
| Nguyên tắc | Hàng nhập trước được xuất trước | Hàng nhập sau được xuất trước |
| Thứ tự xuất kho | Từ lô hàng cũ đến lô hàng mới | Từ lô hàng mới đến lô hàng cũ |
| Hàng tồn kho cuối kỳ | Thường bao gồm các lô hàng nhập sau | Thường bao gồm các lô hàng nhập trước |
| Phù hợp với | Thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, thời trang, hàng tiêu dùng… | Phù hợp hơn với một số loại hàng hóa không bị ảnh hưởng nhiều bởi thời gian lưu kho |
| Ưu điểm | Hạn chế hàng tồn lâu, giảm nguy cơ hư hỏng hoặc hết hạn | Có thể phản ánh chi phí gần với giá vốn hiện tại trong một số trường hợp |
| Hạn chế | Khi giá hàng hóa tăng, giá vốn có thể thấp hơn so với giá mua mới | Dễ khiến hàng cũ tồn kho lâu, không phù hợp với hàng có hạn sử dụng |
| Mục tiêu chính | Đảm bảo hàng hóa được luân chuyển theo thứ tự nhập kho | Ưu tiên tiêu thụ các lô hàng mới nhập trước |
Nên chọn FIFO hay LIFO?
Việc lựa chọn FIFO hay LIFO phụ thuộc vào đặc điểm hàng hóa, cách vận hành kho và mục tiêu quản lý của từng doanh nghiệp. Có thể cân nhắc dựa trên các yếu tố sau:
- Đặc điểm và hạn sử dụng của hàng hóa: Với thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm hoặc hàng dễ hư hỏng, FIFO thường phù hợp hơn vì giúp ưu tiên xuất các lô hàng cũ.
- Cách tổ chức và vận hành kho: Doanh nghiệp cần xem xét khả năng sắp xếp, phân loại và kiểm soát từng lô hàng để lựa chọn phương pháp phù hợp với quy trình thực tế.
- Biến động giá nhập hàng: Khi giá hàng hóa thay đổi liên tục, phương pháp tính giá xuất kho có thể ảnh hưởng đến giá vốn và lợi nhuận được ghi nhận.
- Mục tiêu quản lý tồn kho và tính giá vốn: Nếu ưu tiên hàng hóa luân chuyển hợp lý, hạn chế tồn kho lâu, FIFO thường là lựa chọn phù hợp. Trong khi đó, việc lựa chọn phương pháp tính giá vốn cần cân nhắc thêm quy định kế toán và đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp.
Xem thêm: Kaizen là gì? Các bước triển khai phương pháp Kaizen chuẩn
Nhìn chung, FIFO là phương pháp quản lý và tính giá hàng tồn kho dựa trên nguyên tắc hàng nhập trước được ưu tiên xuất trước. So với LIFO, FIFO phù hợp với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là những ngành có hàng hóa dễ hư hỏng hoặc nhanh lỗi thời. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa FIFO và LIFO sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn phương pháp phù hợp, kiểm soát tồn kho hiệu quả và hỗ trợ quản lý chi phí tốt hơn.
Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro
ATPro - Cung cấp phần mềm SCADA, MES, quản lý điện năng, hệ thống gọi số, hệ thống xếp hàng, đồng hồ LED treo tường, đồng hồ đo lưu lượng, máy tính công nghiệp, màn hình HMI, IoT Gateway, đèn tín hiệu, đèn giao thông, đèn máy CNC, bộ đếm sản phẩm, bảng LED năng suất, cảm biến công nghiệp,...uy tín chất lượng giá tốt. Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.













Bài viết liên quan
Six Sigma là gì? Phương pháp quản lý chất lượng hiệu quả cho doanh nghiệp
Hiện nay, Six Sigma là một trong những phương pháp được nhiều doanh nghiệp áp [...]
Th9
TQC là gì? Tổng quan về kiểm soát chất lượng toàn diện và cách triển khai hiệu quả
Trong sản xuất & kinh doanh hiện đại, chất lượng sản phẩm không còn là [...]
Th9
Kaizen là gì? Các bước triển khai phương pháp Kaizen chuẩn
Trong quá trình quản lý và vận hành doanh nghiệp, việc cải tiến liên tục [...]
Th9
SPC là gì? Ứng dụng thực tế trong doanh nghiệp sản xuất hiện đại
Trong sản xuất công nghiệp, việc duy trì chất lượng ổn định giữa các lô [...]
Th9
BOM là gì? Chi tiết về định mức nguyên vật liệu sản xuất
BOM là nền tảng dữ liệu quan trọng giúp doanh nghiệp kiểm soát vật tư, [...]
Th9
3D5S là gì? Ứng dụng tiêu chuẩn 3D5S giúp tối ưu hoá sản xuất
Trong môi trường sản xuất hiện đại, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến sản [...]
Th9