KIẾN THỨC HAY
FMEA là gì? Cách phân tích sai hỏng và ứng dụng trong sản xuất
Th2
Trong môi trường sản xuất hiện đại, chỉ một sai sót nhỏ trong thiết kế hay quy trình cũng có thể gây ra hàng loạt hệ luỵ như tăng chi phí, gián đoạn sản xuất,… Chính vì vậy, các phương pháp nhận diện & phòng ngừa rủi ro từ sớm ngày càng được chú trọng. Trong số đó, FMEA là một công cụ phân tích sai hỏng được áp dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp. Vậy FMEA là gì? Cách phân tích sai hỏng & ứng dụng trong sản xuất của FMEA như thế nào? Chỉ với 5 phút đọc bài viết dưới đây, bạn sẽ có cái nhìn tổng quan & đầy đủ nhất về FMEA.
FMEA là gì?
FMEA là viết tắt của cụm từ Failure Modes and Effects Analysis. Đây là 1 phương pháp luận có hệ thống nhằm:
– Nhận diện (Failure Mode): xác định lỗi, sai hỏng tiềm ẩn có thể xảy ra trong 1 sản phẩm/quy trình
– Đánh giá (Effects Analysis): phân tích hậu quả của những sai hỏng đó đối với khách hàng & hệ thống
– Phòng ngừa: đưa ra giải pháp ưu tiên để loại bỏ/giảm thiểu khả năng xảy ra sai hỏng
FMEA không chỉ giúp cải thiện chất lượng sản phẩm, mà còn giảm chi phí sửa lỗi, hạn chế phế phẩm & nâng cao sự hài lòng của khách hàng.
Nguồn gốc, lịch sử phát triển của FMEA
FMEA được phát triển bởi quân đội Mỹ (Hoa Kỳ) từ những năm 1940 để phân tích các lỗi hệ thống vũ khí. Sau đó, được áp dụng rộng rãi trong các ngành như:
– 1960: NASA áp dụng FMEA trong chương trình Apollo để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các phi hành gia lên mặt trăng
– 1970 – 1980: ngành công nghiệp ô tô đưa FMEA vào quy trình sản xuất đại trà để giảm chi phí bảo hành
– Ngày nay: FMEA là tiêu chuẩn bắt buộc trong IATF 16949 (ô tô), ISO 13485 (y tế) & nhiều ngành sản xuất phần mềm, thực phẩm
Phân loại FMEA phổ biến hiện nay
Tuỳ vào mục đích sử dụng, FMEA được chia thành nhiều loại khác nhau. Trong đó, phổ biến nhất là:
DFMEA (Design Failure Mode and Effects Analysis)
DFMEA tập trung vào giai đoạn thiết kế sản phẩm, nhằm xác định các lỗi có thể xảy ra do thiết kế không phù hợp. DFMEA thường được ứng dụng để phát triển sản phẩm mới, cải tiến thiết kế hiện có & giảm thiểu rủi ro ngay từ bản vẽ kỹ thuật.
PFMEA (Process Failure Mode and Effects Analysis)
PFMEA phân tích các sai hỏng có thể phát sinh trong quy trình sản xuất/lắp ráp. Hiện nay, PFMEA được ứng dụng trong dây chuyền sản xuất, quy trình gia công, lắp ráp & kiểm soát chất lượng trong nhà máy.
System FMEA
System FMEA giúp đánh giá rủi ro ở cấp độ hệ thống, nơi có nhiều bộ phận & quy trình liên kết với nhau. Loại FMEA này được ứng dụng trong các dự án quy mô lớn, hệ thống sản xuất phức tạp, nhà máy thông minh & sản xuất tự động hoá.
Cách phân tích sai hỏng hiệu quả bằng FMEA
Để triển khai FMEA hiệu quả, các doanh nghiệp thường tuân theo quy trình gồm 5 bước dưới đây:
Bước 1: Xác định phạm vi phân tích
Doanh nghiệp cần xác định rõ hệ thống, quy trình hoặc sản phẩm cần phân tích & mục tiêu của việc thực hiện FMEA. Xác định chính xác giúp quá trình phân tích tập trung & hiệu quả hơn.
Bước 2: Xác định các dạng sai hỏng
Ở bước này, doanh nghiệp sẽ liệt kê những lỗi có thể xảy ra & các nguyên nhân dẫn đến sai hỏng.
Bước 3: Phân tích tác động của sai hỏng
Mỗi sai hỏng sẽ được đánh giá về mức độ ảnh hưởng nếu xảy ra, chẳng hạn như ảnh hưởng đến chức năng sản phẩm, gây mất an toàn cho người sử dụng, làm gián đoạn sản xuất,… Mức độ ảnh hưởng được chấm theo thang điểm từ 1 đến 10, gọi là Severity (S).
Bước 4: Đánh giá nguyên nhân, khả năng xảy ra
Tiếp theo, doanh nghiệp cần đánh giá:
– Occurrence (O): khả năng sai hỏng xảy ra thường xuyên hay không?
– Detection (D): khả năng phát hiện sai hỏng trước khi đến tay khách hàng
Bước 5: Tính chỉ số RPN & đề xuất cải tiến
Chỉ số RPN (Risk Priority Number) được tính theo công thức: RPN = Severity (S) x Occurrence (O) x Detection (D).
– RPN càng cao => rủi ro càng lớn
– Doanh nghiệp sẽ ưu tiên xử lý các sai hỏng có RPN cao nhất đến thấp nhất
Các ứng dụng của FMEA trong sản xuất
Ngày nay, FMEA được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành & lĩnh vực sản xuất khác nhau:
– Ngành cơ khí, chế tạo: FMEA giúp phân tích lỗi gia công, giảm sai số kỹ thuật, tăng độ chính xác & tuổi thọ sản phẩm
– Ngành ô tô: FMEA đáp ứng tiêu chuẩn IATF 16949, giảm lỗi lắp ráp & đảm bảo an toàn vận hành
– Ngành điện, điện tử: FMEA được ứng dụng để hạn chế lỗi mạch, linh kiện, nâng cao độ ổn định của sản phẩm & giảm thiểu tỷ lệ bảo hành
– Ngành thực phẩm, dược phẩm: FMEA giúp kiểm soát rủi ro an toàn, đảm bảo tuân thủ quy định chất lượng, đồng thời giảm nguy cơ thu hồi sản phẩm
>>> Xem thêm: RCM là gì? Quy trình, nguyên tắc và ứng dụng thực tế của RCM
Qua những chia sẻ của ATPro trong bài viết, chắc hẳn bạn đã hiểu rõ FMEA là gì, cách phân tích sai hỏng & ứng dụng thực tế của FMEA trong sản xuất. Đây không chỉ là một công cụ quản lý chất lượng, mà còn là tư duy phòng ngừa rủi ro giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Nếu được áp dụng đúng cách, FMEA sẽ trở thành trợ thủ đắc lực giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng, tối ưu chi phí & tạo lợi thế cạnh tranh lâu dài.
Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro
ATPro - Cung cấp phần mềm SCADA, MES, quản lý điện năng, hệ thống gọi số, hệ thống xếp hàng, đồng hồ LED treo tường, đồng hồ đo lưu lượng, máy tính công nghiệp, màn hình HMI, IoT Gateway, đèn tín hiệu, đèn giao thông, đèn máy CNC, bộ đếm sản phẩm, bảng LED năng suất, cảm biến công nghiệp,...uy tín chất lượng giá tốt. Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.
Bài viết liên quan
Cách kiểm tra encoder sống hay chết bằng đồng hồ vạn năng, nhanh chóng
Encoder đóng vai trò quan trọng trong việc đo lường vị trí, tốc độ và [...]
Th2
Cách đo và kiểm tra điện trở nhiệt sống hay chết bằng đồng hồ VOM, tìm hiểu ngay
Việc biết cách đo và kiểm tra điện trở nhiệt còn sống hay đã “chết” [...]
Th2
RCM là gì? Quy trình, nguyên tắc và ứng dụng thực tế của RCM
Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng tối ưu chi phí vận hành, [...]
Th2
MSA là gì? Vai trò quan trọng của MSA trong quản lý chất lượng
Trong quản lý chất lượng hiện đại, dữ liệu đo lường đóng vai trò nền [...]
Th2
Cách đo và kiểm tra điện trở đốt nóng sống hay chết, tìm hiểu ngay.
Điện trở đốt nóng là một trong những loại điện trở được sử dụng rộng [...]
Th2
APQP là gì? Hiểu rõ quy trình lập kế hoạch chất lượng sản phẩm từ A – Z
Ngày nay, nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn APQP – quy trình lập kế hoạch [...]
Th2