Trong hoạt động quản lý kho & kế toán doanh nghiệp, lựa chọn phương pháp tính giá hàng tồn kho có ảnh hưởng trực tiếp đến giá vốn, lợi nhuận & hiệu quả quản trị tài chính của doanh nghiệp. Một trong những phương pháp được nhắc đến nhiều nhất là LIFO. Mặc dù hiện nay LIFO không còn được chấp nhận trong nhiều chuẩn mực kế toán quốc tế, tuy nhiên đây vẫn là một khái niệm quan trọng mà kế toán, nhà quản lý & sinh viên ngành tài chính cần hiểu rõ. Vậy LIFO là gì? Phương pháp tính giá hàng tồn kho theo LIFO được thực hiện như thế nào? Cần lưu ý những gì khi áp dụng? Hãy cùng giải đáp tất tần tật ngay trong bài viết hôm nay với ATPro nhé!
LIFO là gì?
LIFO là viết tắt của cụm từ Last-In, First-Out (nhập sau, xuất trước). Đây là phương pháp tính giá hàng tồn kho theo nguyên tắc hàng nhập kho sau sẽ được xuất bán trước, trong khi hàng nhập trước vẫn được giữ lại trong kho. Điều này có nghĩa là khi doanh nghiệp bán hàng/xuất kho nguyên vật liệu, giá vốn sẽ được tính dựa trên giá của những lô hàng được nhập gần nhất.
– Ví dụ: Doanh nghiệp nhập 1 loại nguyên vật liệu như sau:
- Lần 1: 100 sản phẩm x 50.000 đồng
- Lần 2: 100 sản phẩm x 60.000 đồng
Nếu xuất bán 100 sản phẩm theo phương pháp LIFO thì giá vốn = 100 x 60.000 = 6.000.000 đồng. Trong khi lô hàng nhập đầu tiên vẫn còn tồn kho. Đây chính là điểm khác biệt lớn nhất giữa LIFO & các phương pháp tính giá tồn kho khác như FIFO hay Bình quân gia quyền.

Cách tính giá hàng tồn kho theo phương pháp LIFO chi tiết nhất
Phương pháp LIFO được thực hiện theo nguyên tắc hàng hóa/nguyên vật liệu nhập kho sau sẽ được xuất kho trước. Khi phát sinh nghiệp vụ xuất kho, kế toán sẽ ưu tiên lấy đơn giá của lô hàng nhập gần nhất để tính giá vốn. Quá trình tính giá được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Ghi nhận đầy đủ các lô hàng nhập kho
Doanh nghiệp cần theo dõi chi tiết từng lần nhập kho, bao gồm ngày nhập hàng, số lượng nhập, đơn giá của từng lô, giá trị từng lô hàng. Việc quản lý đầy đủ thông tin giúp kế toán dễ dàng xác định lô hàng được ưu tiên xuất theo nguyên tắc LIFO.
– Ví dụ:
- Lần 1: 100 sản phẩm x 100.000 đồng
- Lần 2: 150 sản phẩm x 110.000 đồng
- Lần 3: 200 sản phẩm x 120.000 đồng
Bước 2: Xác định số lượng hàng cần xuất kho
Khi có phát sinh giao dịch bán hàng/xuất nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, doanh nghiệp xác định chính xác số lượng cần xuất.
– Ví dụ: Doanh nghiệp cần xuất 300 sản phẩm

Bước 3: Tính giá vốn theo phương pháp LIFO (nhập sau, xuất trước)
Theo LIFO, hàng sẽ được xuất từ lô nhập gần nhất trước. Trong ví dụ trên, xuất 200 sản phẩm của lần nhập thứ 3 với đơn giá 120.000 đồng/sản phẩm. Tuy nhiên, còn thiếu 100 sản phẩm nên tiếp tục xuất từ lần nhập thứ 2 với đơn giá 110.000 đồng/sản phẩm.
Giá vốn được tính như sau:
– 200 x 120.000 = 24.000.000 đồng
– 100 x 110.000 = 11.000.000 đồng
=> Tổng giá vốn hàng xuất kho = 35.000.000 đồng
Bước 4: Xác định hàng tồn kho cuối kỳ
Sau khi xuất 300 sản phẩm, số lượng tồn kho còn lại là:
– Lần 1: 100 sản phẩm
– Lần 2: 50 sản phẩm
– Lần 3: 0 sản phẩm
Giá trị hàng tồn kho cuối kỳ sẽ được tính theo đơn giá của các lô hàng chưa xuất hết.
Những lưu ý quan trọng khi áp dụng phương pháp LIFO
Khi áp dụng phương áp tính giá hàng tồn kho LIFO, doanh nghiệp cần:
Hiểu rõ quy định pháp lý
Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ các quy định kế toán tại quốc gia đang hoạt động. Tại Việt Nam, LIFO không được phép sử dụng để lập báo cáo tài chính theo chuẩn mực hiện hành.
Theo dõi từng lô hàng chi tiết
Nếu nghiên cứu/áp dụng LIFO trong các mục đích quản trị nội bộ, doanh nghiệp cần quản lý đầy đủ thông tin ngày nhập hàng, số lượng, đơn giá, giá trị từng lô. Việc theo dõi chính xác từng lô là điều kiện tiên quyết để tính đúng giá vốn.

Cân nhắc ảnh hưởng đến lợi nhuận
Việc lựa chọn phương pháp tính giá tồn kho sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận, giá vốn, hàng tồn kho, thuế, dòng tiền & các chỉ tiêu tài chính. Do vậy, doanh nghiệp cần đánh giá chính xác tác động tổng thể trước khi áp dụng cho mục đích quản trị.
Phù hợp với đặc điểm hàng hoá
LIFO không thích hợp với hàng dễ hỏng, hàng có hạn sử dụng, thực phẩm, dược phẩm, nông sản. Trong khi đó, với các nguyên vật liệu có thời gian lưu kho dài & ít chịu ảnh hưởng bởi hạn sử dụng, việc nghiên cứu LIFO có thể hữu ích trong phân tích chi phí.

Sử dụng phần mềm quản lý kho
Các hệ thống ERP/phần mềm quản lý kho hiện đại giúp theo dõi từng lô hàng nhập, tính giá vốn tự động, giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian & nâng cao độ chính xác. Đây là giải pháp hiệu quả khi doanh nghiệp cần phần tích nhiều phương pháp tính giá tồn kho khác nhau phục vụ quản trị.
>>> Xem thêm: Throughput là gì? Giải mã chỉ số thông lượng là gì trong sản xuất
LIFO là phương pháp tính giá hàng tồn kho dựa trên nguyên tắc nhập sau, xuất trước, trong đó hàng hóa được nhập gần nhất sẽ được sử dụng để tính giá vốn trước. Phương pháp này có ưu điểm là phản ánh chi phí gần với giá thị trường trong giai đoạn giá cả tăng & từng được sử dụng để tối ưu hoá chi phí thuế ở một số quốc gia. Tuy nhiên, LIFO cũng tồn tại nhiều hạn chế như làm giảm giá trị hàng tồn kho trên báo cáo tài chính & không còn được chấp nhận theo IFRS cũng như Chuẩn mực Kế toán Việt nam (VAS).
Tham khảo ngay các sản phẩm đang được bán chạy nhất tại ATPro
ATPro - Cung cấp phần mềm SCADA, MES, quản lý điện năng, hệ thống gọi số, hệ thống xếp hàng, đồng hồ LED treo tường, đồng hồ đo lưu lượng, máy tính công nghiệp, màn hình HMI, IoT Gateway, đèn tín hiệu, đèn giao thông, đèn máy CNC, bộ đếm sản phẩm, bảng LED năng suất, cảm biến công nghiệp,...uy tín chất lượng giá tốt. Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.













Bài viết liên quan
Throughput là gì? Giải mã chỉ số thông lượng là gì trong sản xuất
Bên cạnh các chỉ số quen thuộc như OEE, Lead Time hay Cycle Time, Throughput [...]
Th7
Dây chuyền sản xuất là gì? 7 Cách quản lý dây chuyền sản xuất hiệu quả
Dây chuyền sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức, phân bổ [...]
Th7
MTO là gì? Khái niệm, lợi ích và quy trình lập kế hoạch sản xuất theo đơn hàng
Hiện nay, nhu cầu của khách hàng không chỉ dừng lại ở những sản phẩm [...]
Th7
Reorder Point Là Gì? Cách tính Reorder Point chuẩn
Việc đảm bảo nguồn hàng luôn sẵn sàng nhưng vẫn tối ưu chi phí lưu [...]
Th7
Actuator là gì? Tìm hiểu vai trò và ứng dụng của thiết bị truyền động
Trong các hệ thống tự động hoá hiện đại, Actuator là một trong những thành [...]
Th7
Backorder là gì? 5 Nguyên nhân phổ biến của Backorder
Backorder là tình trạng đơn hàng đã được khách đặt thành công nhưng doanh nghiệp [...]
Th7